บัว สมุนไพรมหัศจรรย์จากท้องน้ำ

บัว เป็นพรรณไม้น้ำที่งดงามและมีประโยชน์มากมาย จนได้รับการขนานนามให้เป็น “ราชินีไม้น้ำ” บัวมีหลากหลายสายพันธุ์ ถ้านำมาทำอาหารก็จะนิยมใช้บัวสาย ถ้านำมาใช้เป็นยาก็จะนิยมใช้บัวหลวง ซึ่งมีทั้งบัวหลวงขาวและบัวหลวงแดง ทุกส่วนของบัวสามารถนำมาทำอาหารคาวหวานได้ตั้งหลายอย่าง อาทิ ผัดสายบัว แกงกะทิสายบัว แกงส้ม เมี่ยงใบบัว น้ำรากบัว รากบัวเชื่อม ข้าวเหนียวเปียกเม็ดบัว และในองค์ความรู้เกี่ยวกับการรักษาโรค หมอแผนไทยสามารถนำทุกส่วนของบัวเข้ายารักษาโรคต่างๆ เช่น เกสรดอกไม้ทั้ง 5 เป็นยาบำรุงหัวใจ

ในตำรายาไทยมีการนำบัวมาใช้ปรุงยารักษาโรคต่างๆ อาทิ พิกัดเกสรทั้ง 5 เกสรทั้ง 7 เกสรทั้ง 9 จะมีเกสรดอกบัวเข้ายากับเกสรดอกไม้อื่นๆ มีสรรพคุณเป็นยาบำรุงหัวใจ เช่น พิกัดเกสรทั้ง 5 ประกอบด้วย เกสรดอกบัว ดอกบุนนาค ดอกพิกุล ดอกมะลิ ดอกสารภี สำหรับพิกัดเกสรทั้ง 7 เพิ่มดอกจำปา และดอกกระดังงา ส่วนพิกัดเกสรทั้ง 9 เพิ่มดอกลำเจียกและดอกลำดวน (พิกัดเกสรทั้งนั้น มีส่วนประกอบของเกสรมีเพียงดอกบัว นอกนั้นเป็นกลีบดอกหรือดอกไม้ทั้งดอก)
พิกัดบัวทั้ง 5 ประกอบด้วย บัวสัตตบุษย์ บัวสัตตบรรณ บัวลินจง บัวจงกลนี และบัวนิลุบล มีสรรพคุณเป็นยาบำรุงหัวใจ ชูกำลัง แก้ลมพานไส้ แก้อุจจาระธาตุ แก้ไข้เพื่อลมและโลหิต แก้ไข้รากสาด และ พิกัดบัวพิเศษทั้ง 6 ประกอบด้วย บัวหลวงแดง บัวหลวงขาว บัวสัตตบงกชแดง บัวสัตตบงกชขาว บัวเผื่อน และบัวขม สรรพคุณชูกำลัง บำรุงหัวใจ แก้ลมพานใน แก้อุจจาระธาตุ แก้ไข้ แก้โลหิต แก้ไข้รากสาด แก้ไข้อันบังเกิดเพื่อธาตุทั้ง 4 (ดิน น้ำ ลม ไฟ) แก้ร้อนในกระหายน้ำ
ส่วนอื่นๆ ของบัวหลวงที่มีการนำมาใช้เป็นยา ดังนี้ ดอกบัว รสฝาดหอม สรรพคุณบำรุงครรภ์ ช่วยให้คลอดบุตรง่าย หรือมีความเชื่อว่าเอาดอกบัวไปบูชาพระก่อนแล้วจึงนำมาต้มน้ำดื่มจะช่วยให้คลอดบุตรง่าย แก้ไข้รากสาดและไข้มีพิษร้อน แก้เสมหะและโลหิต บำรุงหัวใจ ขับลม กลีบดอกบัว บำรุงร่างกาย ห้ามเลือด มีเส้นใยอาหารสูง ช่วยบรรเทาอาการอ่อนเพลีย ช่วยให้สดชื่นขึ้น และนิยมนำไปทำเมี่ยงดอกบัว หรือกลีบบัวชุบแป้งทอด หรือยำดอกไม้ นอกจากนี้ยังใช้มวนบุหรี่สูบ ใบบัว รสฝาดเปรี้ยวเมาเล็กน้อย แก้ไข้ บำรุงโลหิต ใช้สูบแก้ริดสีดวงจมูก ใช้ใบบัวต้มน้ำดื่มติดต่อกัน 20 วันจะช่วยให้ความดันโลหิตและไขมันในเส้นเลือดลดลง โบราณใช้ใบแก่เอาดินหุ้ม อบในกองไฟ บดให้ละเอียดผสมพิมเสนแทรกยาหอม กินเพื่อให้มีลมเบ่งในการคลอดลูก ระงับอาการหวัด และช่วยลดเสมหะ ในสมัยโบราณได้มีการนำใบบัวมาหั่นเป็นฝอยผึ่งแดดให้แห้งทำเป็นมวนสูบบรรเทาอาการหวัดคัดจมูก ใบบัวอ่อน นำไปปรุงอาหารได้ ประเทศไทยส่งก้านบัวไปขายที่ประเทศจีน เนื่องจากคนจีนนิยมใช้ใบบัวในการเตรียมอาหาร. ขอบคุณข้อมูลบางส่วนและติดตามข้อมูลฉบับเต็มที่ thaihealth